SUPER MAG

• • Με τον όρο υπομαγνησιαιμία εννοούμε τη χαμηλή — κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα — συγκέντρωση μαγνησίου στο αίμα.

• • Η υπομαγνησιαιμία αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές (αν όχι τη σοβαρότερη) τροφικής προέλευσης ασθένειες των εκτατικά και ημι-εκτατικά εκτρεφόμενων προβάτων και αιγών. Αυτό συμβαίνει επειδή η διάγνωσή της συνήθως γίνεται μετά τον θάνατο ενός ή περισσότερων ζώων. Επίσης, η προληπτική και θεραπευτική της αντιμετώπιση προσθέτει σημαντικό κόστος στα λειτουργικά έξοδα της εκμετάλλευσης.
  • Τα πρόβατα και οι αίγες δεν μπορούν να “αποθηκεύσουν” μαγνήσιο στον οργανισμό τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, κάτι που είναι ακόμη πιο έντονο στα ενήλικα ζώα και αυξάνεται με την ηλικία. Έτσι, σε μια έκτακτη κατάσταση, τα μικρά αποθέματα μαγνησίου εξαντλούνται πολύ γρήγορα, οδηγώντας στην υπομαγνησιαιμία και τις συνέπειές της.
  • Η μοναδική πηγή πρόσληψης μαγνησίου για τα ζώα είναι η τροφή τους, η οποία πρέπει να περιέχει επαρκείς ποσότητες αυτού του μακρο-στοιχείου. Εκτός από το μικρό αποθηκευτικό απόθεμα, υπάρχει και συνεχής απώλεια μαγνησίου μέσω του γάλακτος και των εκκρίσεων του ζώου (ούρα, ιδρώτας, κ.λπ.).
  • Τα πιο ευαίσθητα ζώα στο πρόβλημα είναι οι προβατίνες και οι αίγες με υψηλή γαλακτοπαραγωγή, καθώς και όσες θηλάζουν αρνιά ή κατσίκια, ιδιαίτερα όταν ο δείκτης θρεπτικής κατάστασής τους είναι κάτω από 2,5.
  • Η ασθένεια εμφανίζεται συχνότερα σε ηλικιωμένες προβατίνες και αίγες, στις οποίες τα αποθέματα μαγνησίου βρίσκονται στα όρια εξάντλησης.
  • Η ασθένεια εκδηλώνεται κυρίως την άνοιξη, όταν τα ζώα αρχίζουν να βγαίνουν για βοσκή στα λιβάδια, ή το φθινόπωρο μετά τις πρώτες βροχές και το φύτρωμα των φυτών. Αυτό οφείλεται στο ότι η διατροφή βασίζεται πλέον σε πλούσιο, τρυφερό χορτάρι, γεγονός που σημαίνει αλλαγή στη σύνθεση της τροφής και μείωση ή πλήρη διακοπή της παροχής δημητριακών και συμπυκνωμένων ζωοτροφών στο στάβλο.
  • Οι συμπυκνωμένες ζωοτροφές περιέχουν συνήθως πρεμίξ μετάλλων και βιταμινών, οπότε η μείωση ή η πλήρης διακοπή τους οδηγεί σε διακοπή παροχής ανόργανων στοιχείων και βιταμινών — συμπεριλαμβανομένου και του μαγνησίου.
  • Έτσι, η διατροφή των ζώων βασίζεται κυρίως στη βοσκή του νέου, φρέσκου ανοιξιάτικου χόρτου ή, στην περίπτωση τεχνητών λειμώνων, στη βοσκή φυτών που έχουν αναπτυχθεί μετά από λίπανση τον χειμώνα με αζωτούχα ή καλιούχα λιπάσματα.

• • Το φρέσκο ανοιξιάτικο χορτάρι των φυσικών βοσκοτόπων, όπως και τα αναπτυσσόμενα φυτά των τεχνητών λιβαδιών, είναι πολύ φτωχά σε μαγνήσιο. Έτσι, η πρόσληψη μαγνησίου μέσω της βοσκής είναι πολύ χαμηλή και περιορισμένη.

• Η χορτομάζα των φυσικών και τεχνητών βοσκοτόπων που καταναλώνουν τα ζώα την άνοιξη αποτελεί εύπεπτη, «ελαφριά» τροφή, καθώς η περιεκτικότητά της σε κυτταρίνες είναι μικρή. Ως αποτέλεσμα, ο χρόνος παραμονής της στο πεπτικό σύστημα του ζώου είναι περιορισμένος, γεγονός που μειώνει την αποτελεσματικότητα απορρόφησης του μαγνησίου.
• Η περιεκτικότητα του χόρτου των φυσικών και τεχνητών βοσκοτόπων σε πρωτεΐνη είναι πολύ υψηλή. Η αποδόμησή της στη μεγάλη κοιλία οδηγεί στην παραγωγή ελεύθερης αμμωνίας, η οποία, σε συνδυασμό με το μαγνήσιο, σχηματίζει αδιάλυτα άλατα, δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο την απορρόφησή του.
• Το μαγνήσιο είναι γενικά λιγότερο διαθέσιμο σε όξινα εδάφη και, στις περισσότερες χώρες, τα εδάφη είναι όξινα. Έτσι, το μαγνήσιο βρίσκεται πάντα διαθέσιμο σε μικρές και ανεπαρκείς ποσότητες.

• Τα συμπτώματα της νόσου διαρκούν για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και, συνήθως, αυτό που αντιλαμβάνεται ο κτηνοτρόφος είναι ένα ή περισσότερα ζώα νεκρά. Τα αρχικά σημάδια περιλαμβάνουν αστάθεια στο βάδισμα, νωθρότητα με τεντωμένα τα πίσω πόδια και συχνά το κεφάλι στραμμένο προς τα πίσω, ακούσιους σπασμούς των μυών του προσώπου, συχνή ούρηση, ξαφνική ακινησία, τριξίματα των δοντιών, σπασμωδικές κινήσεις (μυρμηκίαση), κοιλιακή καταστολή με τα μπροστινά πόδια σε θέση «ψαλιδιού», τέντωμα του λαιμού και της κεφαλής, αφρούς στο στόμα και, τελικά, θάνατο.
• Πρέπει να σημειωθεί ότι τα άρρωστα ζώα αντιδρούν έντονα σε θορύβους, απότομες κινήσεις ή απόπειρες χειρισμού. Για τον λόγο αυτό, η σύλληψη και μετακίνησή τους πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, καθώς το στρες που προκαλείται μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρούς σπασμούς και πιθανό θάνατο.

• Εάν το ζώο εντοπιστεί στα αρχικά στάδια της νόσου με τα προαναφερθέντα συμπτώματα, ο χειρισμός του από τον κτηνοτρόφο πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά κατά τη σύλληψή του. Είναι απαραίτητη η άμεση ενδοφλέβια ή υποδόρια χορήγηση διαλύματος 20–25% γλυκονικού ασβεστίου και 5% μαγνησίου. Ο κτηνοτρόφος πρέπει να απομονώσει και να παρακολουθεί το ζώο μέχρι να σταματήσουν οι πιθανοί σπασμοί, η αστάθεια στο βάδισμα και τα υπόλοιπα συμπτώματα. Εάν το ζώο βρίσκεται σε θέση κοιλιακής κατάπτωσης, ο κτηνοτρόφος θα πρέπει να διορθώσει τη στάση του, σηκώνοντάς το ώστε να στηρίζεται στο στέρνο και να το υποστηρίζει από τα πλάγια (συνήθως με ένα δεμάτι άχυρο), για να αποφευχθεί ο πιθανός πνιγμός του.
• Αφού το ζώο αρχίσει να αναρρώνει και να επανακτά τις αισθήσεις του, πρέπει να παραμείνει απομονωμένο μέχρι την πλήρη ανάρρωσή του. Πρέπει να του δοθεί σιτηρέσιο στο οποίο έχει προστεθεί επαρκής ποσότητα προμίγματος βιταμινών και ανόργανων στοιχείων.

• Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η κύρια αιτία της νόσου είναι η απότομη αλλαγή του σιτηρεσίου που συμβαίνει όταν τα ζώα αρχίζουν να βόσκουν σε ανοιχτά βοσκοτόπια, καθώς και η μείωση ή ακόμη και η πλήρης διακοπή της παροχής σύνθετων ζωοτροφών στο στάβλο. Είναι όμως το μείγμα της σύνθετης ζωοτροφής, στο οποίο έχει προστεθεί ποσότητα 2–2,5% προμίγματος, που εξασφαλίζει την απαιτούμενη ημερήσια ποσότητα Μαγνησίου στα ζώα.
• Επιπλέον, η ελεύθερη πρόσβαση των ζώων σε γλείφτρες εμπλουτισμένες με επαρκείς ποσότητες Μαγνησίου, όπως η γλείφτρα S.I.N. HELLAS SUPER MAG, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην πρόληψη της νόσου.
• Άλλες τακτικές πρόληψης αφορούν τη βελτίωση των όξινων εδαφών που χρησιμοποιούνται ως τεχνητοί βοσκότοποι, με ενσωμάτωση ασβεστόλιθου (500–1000 kg/1000 m²) ή με λίπανση των βοσκοτόπων αυτών με κατάλληλα μείγματα που περιέχουν Μαγνήσιο.
• Είναι εύκολα κατανοητό ότι η Υπομαγνησιαιμία δεν είναι δύσκολο να ελεγχθεί, εφόσον εφαρμοστούν τα παραπάνω μέτρα πρόληψης, με τη χρήση προμίγματος στο TMR και ειδικών γλείφτρων Μαγνησίου όπως το SUPER MAG να αποτελούν τις πιο εύκολες και οικονομικές λύσεις. Η χρήση τους πρέπει να είναι συνεχής, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και σε όλα τα στάδια παραγωγής των ζώων.

Το SUPERMAG BLOCK περιέχει υψηλό ποσοστό Μαγνησίου (2,36%) σε συνδυασμό με αυξημένα επίπεδα Ασβεστίου (4,60%) και Φωσφόρου (1,05%), ενώ εμπλουτίζεται επιπλέον με ένα πλήρες φάσμα μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Αυτή η πολύτιμη πηγή πρόσθετου Μαγνησίου είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την προστασία από τη νόσο “grass staggers” όταν τα ζώα βγαίνουν σε πλούσιους, ανοιξιάτικους βοσκότοπους. Τα συγκεκριμένα blocks είναι ιδανικά για γαλακτοπαραγωγές αγελάδες, πρόβατα και κατσίκες, ενώ όταν χορηγούνται σε άλογα, η υψηλή περιεκτικότητα σε Μαγνήσιο συμβάλλει στην πρόληψη της Λαμινίτιδας.